Ngừng đóng bảo hiểm xã hội có được hưởng bảo hiểm y tế không?

Ngừng đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) là một quyết định quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động. Tuy nhiên, liệu điều này có đồng nghĩa với việc mất đi quyền hưởng bảo hiểm y tế (BHYT) hay không? Trong bài viết này, TopCV sẽ giúp bạn giải đáp cho bạn câu hỏi “ngừng đóng bảo hiểm xã hội có được hưởng bảo hiểm y tế không” một cách chi tiết, để bạn có thể nắm rõ quyền lợi của mình khi quyết định ngừng đóng BHXH.

Ngừng đóng bảo hiểm xã hội có được hưởng bảo hiểm y tế không?

Bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế là gì?

Khái niệm bảo hiểm xã hội được quy định chi tiết tại Khoản 1, Điều 3 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 như sau:

“Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết, trên cơ sở đóng vào quỹ bảo hiểm xã hội.”

Việc tham gia bảo hiểm xã hội được thực hiện thông qua đóng góp vào quỹ bảo hiểm xã hội và bao gồm hai hình thức: bảo hiểm xã hội bắt buộc và bảo hiểm xã hội tự nguyện. Trong đó, những người lao động ký kết hợp đồng lao động với các doanh nghiệp, tổ chức thuộc diện bắt buộc tham gia bảo hiểm xã hội.

Về bảo hiểm y tế, Khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm y tế 2008 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế 2014) quy định như sau:

“Bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của Luật này để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện.”

Giải đáp thắc mắc ngừng đóng bảo hiểm xã hội thì bảo hiểm y tế như thế nào?

Dựa vào những thông tin trên, có thể thấy rõ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế là hai hình thức bảo hiểm khác nhau, được quy định bởi hai bộ luật khác nhau. Về nguyên tắc, việc ngừng đóng bảo hiểm xã hội sẽ không ảnh hưởng đến bảo hiểm y tế nếu người lao động thuộc những trường hợp nhất định theo luật quy định.

Cụ thể các trường hợp được hưởng BHYT và không được hưởng BHYT như sau: 

Trường hợp ngừng đóng bảo hiểm xã hội vẫn được hưởng bảo hiểm y tế

Theo Nghị định số 75/2023/NĐ-CP, được ban hành ngày 19/10/2023 và có hiệu lực từ ngày 03/12/2023, các quy định về bảo hiểm y tế đã được sửa đổi và bổ sung. Nghị định này cập nhật nhiều đối tượng đủ điều kiện nhận bảo hiểm y tế miễn phí. Chi tiết về các đối tượng được hưởng chính sách này được nêu rõ trong bảng thống kê dưới đây:

Nhóm được cấp thẻ BHYT miễn phí do cơ quan bảo hiểm xã hội đóng

Các nhóm đối tượng sau đây có thể được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí nhờ vào sự hỗ trợ từ cơ quan bảo hiểm xã hội, kể cả khi ngừng đóng bảo hiểm xã hội, bao gồm:

• Người nhận lương hưu và trợ cấp mất sức lao động hàng tháng.
• Những người đang nhận trợ cấp BHXH hàng tháng do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp; công nhân cao su được hưởng trợ cấp hàng tháng theo quy định của Chính phủ.
• Người lao động đã nghỉ việc và đang nhận trợ cấp ốm đau do mắc bệnh dài ngày theo danh mục của Bộ Y tế.
• Cán bộ xã, phường, thị trấn đã nghỉ việc nhưng vẫn nhận trợ cấp BHXH hàng tháng.
• Người lao động nghỉ việc để hưởng chế độ thai sản khi sinh con hoặc nhận con nuôi.
• Người đang trong thời gian nhận trợ cấp thất nghiệp.
• Công an nhân dân, quân nhân, người làm công tác cơ yếu theo quy định.

>>> Tìm hiểu thêm: Các loại bảo hiểm khi đi làm phải đóng mà bạn cần biết

Nhóm được cấp thẻ BHYT miễn phí do ngân sách nhà nước đóng

Dưới đây là danh sách các nhóm đối tượng được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí từ ngân sách nhà nước, không phụ thuộc vào việc họ có tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội hay không:

• Cán bộ xã, phường, thị trấn đã nghỉ việc và đang trong quá trình nhận trợ cấp hàng tháng từ ngân sách nhà nước.
• Những người đã ngừng nhận trợ cấp mất sức lao động nhưng hiện đang hưởng trợ cấp hàng tháng từ ngân sách nhà nước.
• Người có công với cách mạng theo quy định tại Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng.
• Cựu chiến binh theo quy định tại Khoản 4, Điều 3 của Nghị định 146/2018/NĐ-CP.
• Người tham gia kháng chiến và bảo vệ Tổ quốc theo quy định tại Khoản 5, Điều 3 của Nghị định 146/2018/NĐ-CP.
• Đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp đang tại nhiệm.
• Trẻ em dưới 6 tuổi.
• Người nhận trợ cấp hoặc trợ giúp xã hội hàng tháng theo quy định về người cao tuổi, người khuyết tật và chính sách trợ giúp xã hội, theo các quy định mới được cập nhật trong Nghị định 75/2023/NĐ-CP.
• Người thuộc hộ nghèo hoặc người dân tộc thiểu số sống tại vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn hoặc người cư trú tại xã đảo, huyện đảo, và các đối tượng khác theo quy định.
• Người được phong tặng danh hiệu nghệ nhân nhân dân hoặc nghệ nhân ưu tú thuộc gia đình có mức thu nhập bình quân đầu người thấp hơn mức lương cơ sở theo quy định của Chính phủ.
• Thân nhân của liệt sĩ, bao gồm cha mẹ, vợ hoặc chồng, con cái, và những người có công nuôi dưỡng liệt sĩ.
• Thân nhân của người có công, ngoại trừ các đối tượng đã được quy định riêng.
• Thân nhân của sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, binh sĩ quân đội đang tại ngũ, và các sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, kỹ thuật trong công an nhân dân, học viên công an, và người làm công tác cơ yếu hưởng lương như quân nhân.
• Người đã thực hiện hiến bộ phận cơ thể theo quy định của pháp luật về hiến ghép mô tạng.
• Người nước ngoài đang học tập tại Việt Nam và nhận học bổng từ ngân sách nhà nước Việt Nam.
• Người phục vụ người có công với cách mạng sống tại gia đình, bao gồm những người phục vụ Bà mẹ Việt Nam anh hùng, thương binh, và người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 81% trở lên.
• Người từ 80 tuổi trở lên đang nhận trợ cấp tuất hàng tháng theo quy định của pháp luật về BHXH.
• Vợ hoặc chồng liệt sĩ đã tái hôn và đang nhận trợ cấp hàng tháng theo quy định.
• Người phục vụ người có công sống tại gia đình, bao gồm người phục vụ Bà mẹ Việt Nam anh hùng và các đối tượng khác như thương binh, bệnh binh, và người bị nhiễm chất độc hóa học.
• Người dân sống ở các xã an toàn khu, vùng an toàn khu trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ theo quy định.
• Thân nhân của công nhân, viên chức quốc phòng đang phục vụ trong Quân đội.
• Thân nhân của công nhân công an đang phục vụ trong Công an nhân dân.
• Thân nhân của người đang làm công tác khác trong các tổ chức cơ yếu.

Các trường hợp khác được cấp thẻ BHYT miễn phí

Ngoài những nhóm đối tượng đã được quy định, còn có trường hợp đối tượng đặc biệt khác cũng được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí là các học viên tham gia chương trình đào tạo sĩ quan dự bị kéo dài từ 03 tháng trở lên, chưa tham gia bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế. Trong suốt quá trình đào tạo, học viên sẽ được cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế.

Trường hợp ngừng đóng bảo hiểm xã hội không được hưởng bảo hiểm y tế

Trong một số trường hợp, người lao động khi ngừng đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) sẽ không còn được hưởng bảo hiểm y tế (BHYT). Cụ thể bao gồm:

Trường hợp 1

Người lao động tham gia BHXH bắt buộc: Đối với những người lao động không thuộc diện được cấp thẻ BHYT miễn phí, nếu ngừng đóng BHXH do nghỉ việc, hết hạn hợp đồng lao động, hoặc bị sa thải, thì việc ngừng tham gia BHXH bắt buộc cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sẽ ngừng đóng BHYT cho họ. Thẻ BHYT được cấp theo diện người lao động chỉ có hiệu lực đến hết ngày cuối cùng của tháng mà đơn vị hoặc doanh nghiệp báo giảm. Sau thời điểm này, người lao động sẽ không còn được hưởng chế độ BHYT.

Để tiếp tục hưởng quyền lợi BHYT sau khi ngừng đóng BHXH, người lao động cần nhanh chóng liên hệ với cơ quan BHXH tại nơi cư trú hoặc tạm trú để đăng ký tham gia BHYT theo hình thức hộ gia đình, tuân thủ các quy định hiện hành.

Xem thêm: Tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội khi nghỉ việc có được không?

Trường hợp 2

Người tham gia BHXH tự nguyện: Đối với những người tham gia BHXH tự nguyện đồng thời tham gia BHYT theo diện hộ gia đình và quyết định ngừng đóng cả BHXH lẫn BHYT cùng một thời điểm, họ sẽ mất quyền lợi của cả hai chế độ vào tháng sau khi ngừng đóng.

Trước khi quyết định ngừng tham gia BHXH, người lao động cần cân nhắc kỹ lưỡng về những lợi ích và rủi ro của việc không tiếp tục đóng BHXH. Trong trường hợp nghỉ việc tại các đơn vị hoặc doanh nghiệp mà không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, người lao động có thể cân nhắc tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để đảm bảo quyền lợi hưu trí và tử tuất khi về già. Ngoài ra, khi hưởng chế độ hưu trí, người tham gia BHXH còn được cấp thẻ BHYT miễn phí.

Ngừng đóng bảo hiểm y tế 1 năm có sao không?

Trong trường hợp ngừng đóng bảo hiểm y tế 1 năm, bạn sẽ không được hưởng các quyền lợi BHYT 5 năm liên tục. Theo khoản 5 Điều 12 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, việc đóng gián đoạn/ngừng đóng BHYT quá 03 tháng sẽ không được hưởng các quyền lợi BHYT 5 năm liên tục.

Về quyền lợi BHYT 5 năm liên tục, bạn có thể xem quy định chi tiết tại điểm c khoản 1 Điều 22 Luật Bảo hiểm y tế 2014. Cụ thể:

Người tham gia BHYT sẽ được quỹ BHYT thanh toán “100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh khi người bệnh có thời gian tham gia bảo hiểm y tế 5 năm liên tục trở lên và có số tiền cùng chi trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở, trừ trường hợp tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng tuyến”.

Hy vọng với bài viết này, bạn đã giải đáp được câu hỏi “ngừng đóng bảo hiểm xã hội có được hưởng bảo hiểm y tế không”. Hiểu rõ quyền lợi của mình và nắm vững quy định pháp luật sẽ giúp bạn đưa ra quyết định đúng đắn, bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho bản thân.

Nếu bạn đang tìm kiếm một cơ hội việc làm mới với các phúc lợi bảo hiểm đầy đủ, đừng ngần ngại truy cập TopCV. Tại đây, bạn sẽ dễ dàng tìm thấy những công việc phù hợp với nhu cầu và kỹ năng của mình, đồng thời đảm bảo quyền lợi bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế để an tâm phát triển sự nghiệp. Hãy khám phá ngay trên TopCV để tìm được công việc lý tưởng và bảo vệ tương lai của bạn!